 |
Artykuł farmaceuty Grzegorza Carowicza na temat Propolisu, jego składu, wpływu na zdrowie. |
Propolis nazywany także kitem pszczelim jest substancją o charakterze woskowo-żywiczym powstałą na skutek zmieszania wydzieliny pączków liściowych niektórych gatunków drzew lub innych roślin z wydzieliną gruczołową pszczół.
W świetle najnowszych badań, propolis zaliczany jest do naturalnych produktów roślinnych.
Nazwa propolis pochodzi od języka greckiego: pro-oznacza „przed” a polis „miasto”. W swobodnym tłumaczeniu oznacza substancję zabezpieczającą gniazdo pszczół od zewnątrz. Propolis jest cennym produktem wykorzystywanym w lecznictwie. Środek ten znany był już w starożytności m.in. w Egipcie (kapłani używali go do balsamowania zwłok).
Skład chemiczny propolisu.
Skład chemiczny propolisu jest bardzo bogaty i zależy od wielu czynników m.in. od regionu geograficznego oraz gatunku rośliny, z której jest otrzymywany.
Związki o charakterze fenolowym:
Związki tego typu są najliczniej występującą grupą obecną w propolisie. Ich zawartość sięga około 80%. Do związków tego typu zaliczamy:
-
kwasy fenolowe (fenolokwasy): kwas benzoesowy, cynamonowy, kwas kawowy i ferulowy
-
alkohole fenolowe: alkohol benzylowy i cynamonowy;
-
estry aromatyczne: estry etylowe kwasu cynamonowego i kawowego, estry fenylometylowe kwasu benzoesowego.
Najczęściej występującym w propolisie związkiem o charakterze estru jest ester fenetylowy kwasu kawowego tzw KAWOILAN FENETYLU(CAPE).
Flawonoidy, które występują w ilości do ok. 8 %.:
-
flawony: chryzyna, akacetyna;
-
flawanole: kemferol;
-
flawanony: pinocembryna;
-
flawanolole: pinobanksyna;
-
chalkony.
Terpeny
-
Monoterpeny- geraniol;
-
Terpeny seskwiterpenowe- pochodne eudesmolu;
-
Tri terpeny.
Substancje o charakterze lipidowo-woskowym
-
Kwasy tłuszczowe nienasycone: linolowy, linolenowy;
-
Kwasy tłuszczowe nasycone: heksadekanowy;
-
Estry kwasów tłuszczowych: palmityniany;
-
Węglowodory;
-
Sterole: lanosterol, stigmasterol.
Pierwiastki: wapń, magnez, cynk, mangan, żelazo, krzem, selen
Witaminy m.in. B1 i B2
Białka enzymy aminokwasy oraz węglowodany.
Witaminy m.in. B1 i B2
Białka enzymy aminokwasy oraz węglowodany.
Obecnie propolis jest surowcem bardzo dobrze przebadanym zarówno pod względem składu chemicznego jak i oddziaływania na organizm człowieka.
DZIAŁANIE P/BAKTERYJNE
Aktywność p/bakteryjna propolisu związana jest z występowaniem flawonoidów m.in. kemferolu kwercetyny oraz estrów kwasu kawowego(CAPE). Związki te działają zarówno na bakterie i wirusy, a także na grzyby chorobotwórcze. Należy podkreślić, że działanie przeciwdrobnoustrojowe propolis zawdzięcza mieszaninie powyższych składników, które wykazują efekt synergistyczny. Mechanizm działania polega na zaburzeniu syntezy białek w cytoplazmie patogenów, a następnie degradacji ich błony komórkowej.
Propolis okazał się aktywny w stosunku do takich bakterii jak: Syaphylococus aureus, Escherichia coli i Candida albicans.
Bardzo ważną właściwością propolisu jest możliwość zwiększenia skuteczności już podjętej wcześniej antybiotykoterapii.
WPŁYW NA UKŁAD IMMUNOLOGICZNY
W przeprowadzonych badaniach na myszach stwierdzono, że propolis powstrzymywał rozwój wirusa grypy.
W innych badaniach dowiedziono, że propolis działa korzystnie w schorzeniach infekcyjnych gardła oraz krtani.
DZIAŁANIE ANTYALERGICZNE
Badania przeprowadzone na szczurach wykazały, że ekstrakt z propolisu działa p/zapalnie, p/bólowo. Działanie p/bólowe było porównywalne z działaniem leków steroidowych.
Ekstrakt z propolisu hamował także wydzielanie histaminy, czyli czynnika odpowiedzialnego za wystąpienie alergii. Szczególną aktywność propolisu w tym przypadku wykorzystuje się w leczeniu kataru siennego.
CHOROBY SKÓRY
Terapia prowadzona za pomocą propolisu pozwala na uzyskanie bardzo dobrych efektów w następujących schorzeniach skórnych: ropnie skóry, wrzody, zajady, oparzenia. Bardzo dobre efekty uzyskano w leczeniu wielu grzybic skórnych różnego pochodzenia.
Propolis jest aktywny także w gruźlicy skóry, chorobach wirusowych (opryszczka, półpasiec). Pozytywne efekty uzyskano także w łuszczycy.
ZAPOBIEGANIE CHOROBOM CYWILIZACYJNYM
W ostatnim czasie zwraca się szczególną uwagę na niedocenianą dotychczas rolę środków naturalnych w profilaktyce chorób cywilizacyjnych – w tym nowotworów. Substancje te mogą w znaczący sposób ograniczyć ryzyko wystąpienia tego typu schorzeń.
Czynnikami sprzyjającymi rozwojowi nowotworów są niewątpliwie uwarunkowania genetyczne, ale także czynniki związane ze stylem życia np. palenie papierosów, nadmierna konsumpcja alkoholu, niektóre leki, stres, wady żywieniowe (spożywanie dużej ilości konserwantów, przetworów wędzonych, tłuszczy zwierzęcych), jak również zanieczyszczenie środowiska (metale ciężkie, pestycydy, PCV). Powyższe czynniki wpływają na powstawanie rodników tlenowych, które poprzez nasilenie stresu oksydacyjnego w organizmie mogą uszkadzać ważne struktury komórkowe, a przede wszystkim łańcuch DNA.
Bogaty skład chemiczny propolisu jest bardzo dobrym źródłem antyoksydantów chroniących organizm człowieka przed chorobami. Na szczególną uwagę zasługuje ester kwasu kawowego(CAPE). Związek ten wpływa na układ odpornościowy: pobudza odpowiedz immunologiczną, aktywuje makrofagi, wzmaga produkcje cytokin przez komórki układu odpornościowego. Aktywność ta tłumaczy działanie zabezpieczające przed nowotworami. Ponadto ester kwasu kawowego nie podnosi ilości cytokin do poziomu powyżej dopuszczalnych norm. Należy podkreślić, że nie wszystkie preparaty propolisu mają jednakową zawartość czynnika CAPE.
Naukowcy odkryli, że szczególnie duża koncentracja tego związku występuje w PROPOLISIE BIO30. Z tego względu, aby czynnik CAPE był efektywnie wykorzystany przez organizm człowieka, musi dostać się do organizmu w odpowiednio wysokim stężeniu. Organizm nigdy nie wykorzystuje 100% przyjętej substancji, dlatego wysokie stężenie CAPE w produkcie jest tak bardzo istotne.
Czynnik CAPE charakteryzuje się dużym potencjałem terapeutycznym wobec organizmów zwierzęcych, potwierdzonym w oparciu o badania przeprowadzone zarówno in vitro jak i in vivo. Stabilizuje on błony biologiczne, chroni przed szkodliwym wpływem promieniowania UV i reaktywnych form tlenu, w tym także wolnych rodników. Działa przeciwutleniająco, przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo. Wywiera dodatkowo działanie ochronne na lipoproteiny osocza, w tym na frakcję LDL, zabezpieczając tym samym organizm przed miażdżycą.
Unikatowa właściwością czynnika CAPE (estru fenetylowego kwasu kawowego) jest zdolność do wywoływania apoptozy (nagłej śmierci komórki) w organizmie człowieka m.in. raka trzustki, okrężnicy czy mózgu.
Apoptoza to tzw. samobójcza śmierć komórki lub proces autodestrukcji. W efekcie apoptoza pozwala organizmowi na usuwanie z organizmu komórek zmienionych nowotworowo. Zdaniem onkologów wywołanie w organizmie ludzkim apoptozy jest jednym z najbardziej pożądanych efektów terapii w walce z rakiem.
PODSUMOWUJĄC:
Wszystkie wyżej wymienione właściwości propolisu, sprawiają, że jest on bardzo często wykorzystywany zarówno w profilaktyce jak i leczeniu wielu schorzeń.
Zewnętrznie propolis stosowany jest w stanach zapalnych gardła, dziąseł, paradontozie, stanach po ekstrakcji zęba. Wykorzystuje się go również do przemywania miejsc oparzeniowych oraz trudno gojących się ran.
Propolis wykorzystywany jest także w leczeniu chorób skórnych tj. owrzodzeniach, grzybicach stóp i dłoni, wypryskach skórnych, a także w ciężkich postaciach trądziku.
Surowiec ten znajduje zastosowanie w schorzeniach ginekologicznych np. uszkodzeniach troficznych pochwy i sromu, zakażeniach bakteryjnych, świądzie sromu, w upławach ropnych, a także w leczeniu stanów zapalnych odbytu, hemoroidach oraz świądzie odbytu.
Stosowanie wewnętrzne propolisu zapobiega infekcjom bakteryjno – wirusowym oraz wykazuje działanie przeciwalergiczne (skuteczny środek dla osób cierpiących na katar sienny).
W przypadku chorób o podłożu gastrologicznym propolis jest skutecznym środkiem wspomagającym leczenie choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy.
W schorzeniach reumatologicznych oraz kuracjach antybiotykowych propolis wykazuje także aktywność leczniczą.
Propolis jest skutecznym źródłem naturalnych związków czynnych, zabezpieczających organizm przed schorzeniami cywilizacyjnymi m.in. miażdżycą, cukrzycą, zawałami serca, czy też nowotworami.
Opisane powyżej właściwości propolisu BIO 30 sprawiają, że jest on wyjątkowym surowcem pochodzenia naturalnego, o unikatowym składzie , którego regularne stosowanie przynosi korzyści nie tylko w profilaktyce a także w leczeniu wielu schorzeń.
Propolis od wieków był wykorzystywany jako lekarstwo, nadal jest najczęściej używanym środkiem domowym na Bałkanach...